کلاس لیزر چیست؟

میزان خطرات لیزر با کلاسهای آن سنجیده می شود. هر چه کلاسهای لیزر بالاتر باشد به این معنی است که خطرات بیشتری دارد و ملاحظات ایمنی را در رابطه با آن لیزر بیشتر باید رعایت کرد. لیزرهای کلاس پایینتر خطراتی برای بینایی ندارند اما لیزرهای کلاس بالاتر، نه تنها برای بینایی بلکه برای پوست هم ضرر دارند.

محدوده‌ای که لیزرها در آن عملکرد دارند با کلاسی که در آن قرار می‌گیرند رابطه دارد.

لیزرهای کلاس یک(I)

توان خروجی به قدری کم است که ذاتا ایمن است. این لیزرها، لیزر آزاد هم خوانده می شوند و تابش پرتويی که منجر به خطر شود ندارند.

لیزر کلاس دو(II)

چنین لیزرهایی در قسمت مرئی بینایی کار می‌کنند و توان خروجی آن 1 میلی وات است. چنین لیزرهایی ذاتا ایمن نیستند. اما خطرات را می‌توان با مراحل نسبتا ساده‌ای کنترل نمود. در اين دسته ليزرها چشم بطور طبيعی قدرت حفاظت از خويش را دارد و بطور ناخودآگاه مسير خود را از مقابل برخورد پرتو منحرف می کند. اين حفاظت را حتی با يک پلک زدن ساده هم می تواند انجام بدهد. فقط زمانی استفاده از اين ليزرها خطرناک است که بطور مستقيم برای يک بازه زمانی (و نه به صورت لحظه ای) مشاهده شود.

لیزر کلاس سه(III)

از دو کلاس a و b تشکیل شده اند. نگاه کردن مستقیم به آنها زیانبار است و باید از آن پرهیز شود. بازتابهای مستقیم ممکن است خطرناک باشد. اما بازتابهای پخش شده عموما خطرناک نیستند. در هیچ شرایطی باریکه نور بوسیله تجهیزات نوری نباید دیده شود. کنترل بیشتر و دقیقتر در اندازه‌ گیریها ضروری است. لیزرهای کلاس b از کلاس a خطرناک‌تر هستند. خطر بروز جراحت در این لیزرها پایین است.

لیزر کلاس چهار(IV)

نه تنها مشاهده مستقیم باریکه ، بازتابهای مستقیم آن خطرناک است در بعضی از شرایط مشاهده بازتابهای پخش شده نیز برای چشم مضر است. به علاوه احتمال خطر برای پوست ، در اثر تابش مستقیم لیزر و بازتابهای غیر مستقیم مرتبه اول نیز وجود دارد. باریکه چنین لیزرهایی قادر به ایجاد اشتعال است. استفاده از لیزرهای کلاس 4 احتیاج به احتیاط بسیار زیاد برای ایمنی هم برای کاربر و هم برای پرسنل دیگر دارد.

در ادامه کلاسهای لیزر به صورت تفضیلی شرح داده شده‌اند

کلاس لیزر      میزان آسیب زایی
1 کاملا بی خطر
1M بی خطر مگر در هنگام استفاده با عدسی و لنز بزرگنما
2 لیزرهای قابل رویت، نباید بیشتر از 25 میلی ثانیه در معرض چشم قرار بگیرند
2M لیزرهای قابل رویت، نباید بیشتر از 25 میلی ثانیه در معرض قرار بگیرند. در هنگام استفاده با عدسی و لنز بزرگنما نباید در معرض جشم باشند
3R کم خطر و با ریسک کم، نباید در معرض دید مستقیم قرار بگیرند
3B خطرزا وقتی که در معرض چشم قرار می گیرد. این لیزرها نباید به صورت مستقیم در معرض چشم قرار بگیرند اما نگاه غیرمستقیم خطرزا نیست
4 خطرناکترین لیزرها، امکان سوزاندن پوست و نابینایی. به صورت غیرمستقیم هم نباید در معرض چشم باشند

منظور از تابش غیرمستقیم، تابش نور لیزر به سطحی مثل دیوار یا کاغذ است

خطرات کلاسهای لیزر

منبع: دانشنامه، ویکی پدیا